9-րդ դասարան, Հայոց լեզու

18.09.2026

Աշխատանք դասարանում 

1. Նշի՛ր դերբայական դարձվածները և կետադրիր նախադասությունները։ 

Հևիհև հետևելով Լիլիթին Ադամը հասավ ոսկեվառ լճակին։ 

Լսելով Ներսես Մեծի մահը իշխանը մտածում էր թե կհեշտանա իր գործը քանի որ այլևս չկար իր քաղաքական հակառակորդը։ 

Լուսաշող աչքերը խոնարհած կանգնել էր Լիլիթը նրա առաջ։

 Պահապանները երկար նիզակները ճոճելով անցուդարձ էին անում ավերակ բերդերի շուրջբոլորը։ 

2. Նախադասության հատվածները դասավորի՛ր քերականական և տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

կապարճներ լի նետերով

անկյուններում դրված էին նիզակներ, տեգեր

դաշույններ՝ կոթերին պայծառ գոհարներ

և ոսկեհուռ երազներով ամրացված

բոլորն էլ  գեղեցիկ քանդակներով զարդարված

թեթև վահան՝ ուղտի թափանցիկ կաշուց պատրաստված

3. Նախադասություններում ուղղի՛ր բառագործածության սխալները։ 

Լույս տեսավ այդ գրքի երրորդ հրատարակչությունը։ 

Չարենցի բանաստեղծությունների ժողովածուն երրորդ անգամ էին հրպարակում։ 

Նրա հետևորդները շարունակեցին սկսված գործը։

Հայրս ութանասուն տարեկան էր դառնում։ 

Անհրաժեշտ հղումներ՝

• Դերբայական դարձված
• Բառագործածության սխալներ

16.09.2026

Աշխատանք դասարանում 

Կիսատ թողած աշխատանքների ավարտում, քննարկում։ 

1. Առանձնացրո՛ւ ածականները։ 

Ոսկե, հիմա, ալյուրոտ, սարսափ, երազ, դողացող, ծեր, երգիչ, լուսաբաց, այսպիսի , ձմեռային, քարքարոտ, հայացք, մաքուր, դեղին։ 

2. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։ 

Բոլոր չորս շենքերը միանգամից բոցավառվեցին, 

Ա․ ինչպես կրակը կարող էր հանգցնել, 

Բ․ որովհետև այդպես հնարավոր էր, 

Գ․ ինչպես Միտչելը նախազգուշացրել էր։

3. Տրված հատվածից առանձնացրո՛ւ համեմատությունները։

Նրա աչքերը կապույտ էին, ինչպես Սևանա լիճը, թեև վաղուց չէր նայել այդ աչքերին։ 

Լուսնի պես գեղեցիկ նրա դեմքը երևում էր քողի տակից։ 

Նրա հայացքը մռայլ էր ամպամած երկնքի նման։ 

Անհրաժեշտ հղումներ՝

• Ածական անուն,
• Համեմատություն։

Լրացուցիչ /տնային/ աշխատանք  

Տրված է շաբաթվա կտրվածքով

Հնչյունափոխություն 

1.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ, վիրաբույժ, իշայծյամ, իջվածք, դիմադրություն, զինագործ, ապավինել, վիճաբանություն, գիտակ, հանդիսական, գիսակ, վիպասան, դիտարժան, վիմագիր, գիրուկ, քինոտ, սիգաճեմ։

2.       Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել, սրտակից, վշտակցել, մարմնական, փղիկ, լճափ, մրգասեր, նարնջագույն, ալյակ, մտավոր, գժություն, տարեվերջ, պատանյակ։

3.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ , հոգեբանություն, կենդանակերպ, ոսկեվաճառ, սնահավատ, խնդրագիրք, ուղեվճար, ապակեգործ, հայրենասեր, թվական։

4.       Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ, ումպ, հուր, շուրջ, լեզու, շուն, պտուղ, ունչ, ունդ, կկու։

5.       Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք, անասնապահ, ամրանալ, թթվահամ, ձկներ, ստահոդ, կատվախաղ, մածնանման, նռնածաղիկ, աղվամազ։

6.       Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս, փույթ, սույզ, թույն, կապույտ, ձույլ։

7.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան, մատուցող, ընկուզենի, դաշունիկ, արնանման, ձնաբուք։

8.       Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր, գույն, հույս, շեն, զուրկ, զնին, մուտ։

9.       Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել, հոգյակ, ճչակ, կլանել, ձնհալ, գժվել, քրքջալ, հոգեբույժ։

10.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույս, ձյուն, բույր, գունդ, ձիգ, նուրբ, աստղ, փշուր։ 

11. 09.2026

Աշխատանք դասարանում 

Մայրենի լեզվի ֆլեշմոբ 

09.09.2026

Աշխատանք դասարանում

1. Ո՞ր բառի մեջ չկա -ոտ վերջածանցը։ 

Ծծմբոտ, ժանգոտ, խանդոտ, ծխախոտ, եռանդոտ, կարճաոտ, հիվանդոտ, բրդոտ, կորիզոտ, կաթոտ, մշկահոտ, նավթոտ, կարճառոտ, սրտամոտ,ածխոտ, համառոտ, կասկածոտ, թախծոտ, արոտ, կրակոտ։ 

2. Գրի՛ր դարձվածքների բացատրությունները՝

Լեզուն կապվել

թևաթափ լինել

ուղտի ականջում քնած

պատի ծեփ դառնալ

կրակի վրա յուղ լցնել

բուրդը քամուն տալ

մտքի թելը կտրվել 

3. Յուրաքանչյուր դարձվածքի համար ընտրի՛ր դրա հոմանիշ բառը և գրի՛ր կողքին։ 

Ականջ դնել, գլուխ տանել, բուռը հավաքել, կրիայի քայլերով, անարգանքի սյունին գամել,  սիրտ անել, անուշ անել, աշխարհ գալ, աչք դնել, արձան կտրել։ 

Լսել, դանդաղ, հավանել, համարձակվել, խայտառակել, ծնվել, քարանալ, ենթարկվել, ձանձրացնել, ճաշակել։ 

4. Նախադասություններից դո՛ւրս գրիր հարցական դերանունները։  Նշի՛ր, թե դերանունը քանի տեսակ ունի։ 

Առավոտյան դու կարող ես հանդիպել նրան։ 

Այստեղ բոլորը գիտեն իրենց անելիքը։

Ո՞վ է այդ զինվորը։

Ի՞նչ գիտես նրա մասին։ 

Վերցրու այնքան, որքան կարող ես։ 

Եկավ նա, ում չէինք սպասում։ 

Ամբողջ օրը քեզ էի սպասում։ 

Ամեն մեկդ ձեր անելիքն իմացեք։

Մի քանիսը արձագանքեցին նրա հրավերին։ 

Ոչ ոք ինձ չսպասեց։

5. Գրի՛ր տրված բառերի հոլովումը։ 

Կաղին, ոչ ոք, տղամարդ, աղախին, կիրակի, ամուսին, հայելի, ոսկի, գինի, երազ, ուրախություն։ 

Լրացուցիչ նյութեր՝

• Բառակապակցություն և դարձվածք,
• Վերջածանցներ,
• Դերանվան տեսակները,
• Հոլովում ։

07.09.2026

Աշխատանք դասարանում 

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գծերի փոխարեն գրելով  է կամ ե։

Դող-րոցք, -ջանշան, պատն-շ, գոմ-շ, վայր-ջք, -ջմիածին, վեր-լք, առ-րևույթ, ելև-ջ, -րակ, առ-ջ, բազկ-րակ, -ական, -լակ, ամենա-ական, ամենա-րկար, էլեկտրա-ներգիա, -լարան, ստոր-րկրյա, վեր-լակ, հն-աբան, առ-րես, ան-րևակայելի, մանր-աբան, -ակ, Սևանհ-կ, Վարդգ-ս, բազմ-րանգ, մանր-։ 

2. Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր մեծատառով։ 

Օնորե դը բալզակ, նեղոսի հովիտ, խաղաղ օվկիանոս, արտաշես առաջին, խոսրով կոտակ, թադեոս առաքյալ, ոսկան երևանցի, ռուսաստանի դաշնություն։ 

3. Բառերը բաժանի՛ր վանկերի՝ նշելով բաց և փակ վանկերը։ 

Այգի, դեռատի, արագահոս, երազ։ 

(Այն վանկը, որ միայն ձայնավոր հնչյունից է կազմված, կամ որ ավարտվում է ձայնավոր հնչյունով, կոչվում է բաց: Օրինակ՝ ա—պա—կի, ա—ռու, ա—կա—մա:

Այն վանկը, որ վերջանում է բաղաձայն հնչյունով, կոչվում է փակ: Օրինակ՝ կար—պետ, պատ—շար, թախ—ծոտ և այլն: )

4. Գտի՛ր հականիշ զույգերը։

Ա․ Բերկրալից, փութկոտ, կանուխ, բիրտ, դանդաղկոտ, ուշ, քնքուշ, թախծոտ, երկչոտ, թեժ, մարմանդ, համարձակ։ 

Բ․ Պատվարժան, կողմ, տհաճ, ժուժկալ, անարգ, թավ, թեթևասահ, դուրեկան, անզուսպ, դեմ, ծանրաքայլ, նոսր։ 

Լրացուցիչ /տնային/ աշխատանք  (Տրված է շաբաթվա կտրվածքով)

1.   Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գրելով է կամ ե։

Ծով-զր, լայն-կրան, պնդ-րես, որևից-, Երևանջ-կ, հր-շ, տի-զերք, մ-ջք, -գիպտացորեն, ինչև-, ողբ-րգակ, ինչևից-, ամենա-ժան, խուռն-րամ, երբև-, աշտ-, -կեղեցի, եղեր-րգ, չ-ի, ցնծ-րգ։

2.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ է կամ ե։

Միջօր- էր, ան-րևակայելի շոգ։ Վարդգ-սը, որ երկար տարիներ չէր եղել հայրենի գյուղում, նոր-կի անհագուրդ հետաքրքրությամբ զբոսնում էր հարազատ վայրերում։ Վեր-լքներով ու վայր-ջքներով  ելև-ջող ճանապարհը ծանոթ էր նրան։ Ահա եր-ներանգ դաշտերը, ուր արածում են գոմ-շների նախիրները, Սևանհ-կը, որ առատ էլեկտրա-ներգիա է մտակարարում շրջակա գյուղերին։

3.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ գրելով օ կամ ո։

Առ-րյա, թռչնա-րս, -ղորկ, ան-րգանական, բար-րություն, անդ-րր, ան-րինակ, ան-րսալի, ան-գուտ, -րբանոց, այս-ր, պարզ-որոշ, օրեց-ր, Աման-ր, այլ-րինակ, ան-րինություն, -թևան, զ-ր ու գիշեր, հիմն-վին, սն-տի, պնդ-ղակ, եղբոր-րդի։

4.       Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ օ կամ ո։

-դանավը թռչում էր հն-րյա երկիր՝ Հայաստանի վրայով։ Մի-րինակ հռնդյունից ձանձրացած՝ դիտում ենք բաց-թյա թանգարան համարվող յուր-րինակ լեռնաշխարհը։

Վաղ-րդյան արեգակի -առագայթները հ-ծ ամպերի միջով լուսավորել են դեղնազ-ծ արտերը, արծաթազ-ծ սառն-րակ գետակները։ Փչում է մեղմ-րոր քամի, և մեղմ-րեն օր-րվում են ցորենի հուռթի ցանքատարածությունները։

5.   Ըստ անհրաժեշտության գրեք ը։

Հյուր-նկալ, դյուր-նկալ, անակ-նկալ, առ-նչվել, երկ-նչել, պար-նկեր, խոչ-նդոտ, ակ-նթարթ, դաս-նթաց, մթ-նկա, ան-նթեռնելի, խոյ-նթաց, չ-մբռնել, զուգ-նկեր, նախ-նտրել, սր-նթաց, խաղ-նկեր, ձեռն-տու, -մպելիք, առ-նթեր, ակ-նդետ, դյու-նթեռնելի, այլ-նտրանք, ճեպ-նթաց։

6.       Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր ը։

Դաս-նկերներով անակ-նկալ մի որոշում կայացրինք՝ արշավ կազմակերպել դեպի Մայմեխի կատարը և ամրացնել հայոց եռագույնը։ Ակ-նթարթորեն ընդունված որոշումը բոլորիս ոգևորեց։

Վեր-նթաց ճանապարհն անցնում էր որոտ-նդոստ գետակին զուգ-նթաց։ Ծառերը մթ-նկա անտառում թվում էին գիրկ-նդխառն կերպարանքներ և ան-մբռնելի երկյուղով լցնում մեր սրտերը։ Վերելքը դժվարին էր, բայց ինքն-ստինքյան հասկանալի է, որոշեցինք հաղթահարել խոչ-նդոտները և չ-նկրկել։

7.       Լրացնել բաց թողնված  տառերը՝ ի, ե կամ յ։

Մատ-ան, քվ-արկել, հեք-աթ, ատ-ան, լռել-այն, միլ-ոն, միմ-այն, կղզ-ակ, միմ-անց, ակադեմ-ա, հր-ա, կր-ա, պատ-ան, օվկ-անոս, մարմար-ոն, քամել-ոն, շղթա-աձև, բար-ացակամ։

 

8.       Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը տեղանուններում՝

Աս-ա, Ադր-ատիկ ծով, Անգլ-ա, Բյուզանդ-ա, Բյուզանդ-ոն, Բուլղար-ա, Զապարոժ-ե, Մեծ Բրիտան-ա, Մոնղոլ-ա, Շոտլանդ-ա, Վ-ետնամ, Սոֆ-ա, Վ-եննա, Վիկտոր-ա։

9.   Ըստ անհրաժեշտության գրել յ։

Վերարկու-ի, միջօր-ե, վա-րկյան, կարկաչ-ուն, ճ-ուղ, թե-ի, շ-ուղ, Կարինե-ի, Կարո-ի, մրջ-ուն, տու-ժ, Միքա-ել, լռել-այն, ջղա-ին, շրջագա-ել, Նա-իրի, վաշխառու-ի, ժողովածու-ում, զգու-շ, եղբո-ր, վա-ելուչ։

10.   Հետևյալ բառերից յ-ի սղմամբ կամ երկհնչյունի հնչյունափոխմամբ կազմել նոր բառեր։

Ցույց, զրույց, , երևույթ, մշակույթ, աշխույժ, համբույր, գույն, մատյան, վայրկյան, սառույց, զեկույց, պատանյակ, շահույթ, ընկույզ, բույր, թույն, կույտ։