Ընթերցողական նախագծեր

Շուրջտարյա նախագծեր 

1. Ընթերցողի օրագիր ․ այն սովորողները, ովքեր կանոնավոր ընթերցմամբ են զբաղվում, պարբերաբար ներկայացնում են իրենց ընթերցածը հետաքրքիր պատումների տեսքով։ 

2. Ընթերցասեր TV. յուրաքանչյուր շաբաթ մեկ թողարկում, տարբեր սովորողներ պատմում են իրենց կարդացած գրքերի և ստացած տպավորությունների մասին։ 

3. Հերոսը՝ դատարանում․ գրական դատի կազմակերպում ընթերցած ստեղծագործության հիման վրա։ 

4. Բանավեճ- քննարկումներ ․ շաբաթական երկու անգամ՝ գրականության դասին, ընթերցած նյութի քննարկում՝ ազատ արտահայտման միջոցով, նախապես առանձնացնել հետաքրքիր հարցադրումներ, որոնք թույլ կտան խոսել գաղափարի մասին, կստեղծեն դիրքորոշում, կզարգացնեն վերլուծական հմտություններ։ 

5. Կարդում եմ և ստեղծագործում․ վերլուծությունների, էսսեների, ստեղծագործական աշխատանքների  պատրաստում կարդացած գրքերի, պատմվածքների հիման վրա։ 

6. Կարդում եմ ժամանակակից գրականություն․ ընտրում ենք հեղինակների, ընթերցում, հրավիրում ժամանակակից գրողների, կազմակերպում հանդիպումներ և քննարկումներ։ 

7. Կարդում ենք Արևմտահայ գրականություն․ արևմտահայ գրողների ստեղծագործությունների ընթերցում, քննարկում, անդրադարձ արևմտահայերենին։ 

Աշնանային Արատես․ եռօրյա ճամբարի նախագիծ

Ճամբարի օրերը՝ հոկտեմբերի 9-11
Ճամփորդության վայրը՝ «Արատես» դպրական կենտրոն
Մեկնումը՝ հոկտեմբերի 9-ին, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակից, ուսումնական ժամերգությունից հետո` ժամը՝ 09:30
Վերադարձը՝ Մայր դպրոցի բակ, հոկտեմբերի 11-ին, մինչև ժամը՝ 17:00
Մասնակիցները՝ Միջին դպրոցի տարատարիք սովորողներ
Համակարգող դասավանդող՝ Տաթև Աբրահամյան, հեռախոս` 094567649, Արևիկ Ներսիսյան, հեռախոս՝ 094384740

Նախագծի երթուղին՝
Մեկնումը՝ Երևան-Արտաշատ-Արարատ-Երասխ-Արենի- Սմբատաբերդ-Գետափ-Շատին-Եղեգիս-Հերմոն-Արատես երթուղով

Վերադարձը՝Արատես-Հերմոն-Եղեգիս-Շատին-Սմբատաբերդ-Արենի-Երասխ- Արարատ-Արտաշատ-Երևան երթուղով

Ճանապարհի  կանգառները

• Արփայի կիրճ
• Սմբատաբերդ

Նպատակը՝ հայրենագիտական, ուսումնական, ճանաչողական, բնապահպանական, ընթերցողական

Նախագծային շաբաթ․ առաջադրանքներ

Ժամանակահատված՝ սեպտեմբերի 1-7

Առաջադրանքներ՝

Ամառային ընթեցանության ամփոփում

Ընտրած գրքի կամ գրքերի վերաբերյալ ներկայացնել կարծիք՝ պատումի կամ տեսանյութի տեսքով։ Աշխատանքները ուղարկել tatev.abrahamyan@mskh.am էլ․ փոստին։ 

,,Պատուհան,, ամսագիր 

• Ընթերցե՛ք ամսագրում տեղադրված աշխատանքները, ձեզ դուր եկածների վերաբերյալ գրե՛ք կարծիք, 
• Պատրաստե՛ք որևէ հետաքրքիր ստեղծագործական աշխատանք ամսագրի սեպտեմբերյան համարի համար։ 

Լեզվական աշխատանքներ՝

Մայրենի լեզվի ֆլեշմոբ․ հունիս 

Մայրենի լեզվի ֆլեշմոբ ․ հուլիս 

Մայրենի լեզվի ֆլեշմոբ ․ օգոստոս

Ուսումնական օրացույց․ 2026-2027 ուստարի

Առավոտյան ընդհանուր պարապմունք՝ երկուշաբթիից ուրբաթ

Մայրենիի ֆլեշմոբ՝ յուրաքանչյուր ամսվա երկրորդ չորեքշաբթի

Ուսումնական ժամերգություն՝ հերթապահության օրերին

Ուբաթ -համերգ՝ յուարքանչյուր ուրբաթ։ 

Սեպտեմբեր

• Գիտելիքի օրը բարձունքին, 
• Ստեղծագործական ամառային նախագծերի ամփոփում, 
• Անկախության տոնը բարձունքին․ սեպտեմբերի 21
• Սարոյանական օրեր,
• Կոմիտասյան օրեր։ 

Հոկտեմբեր

Հայոց լեզու, Գրականություն․ 7-րդ դասարան

2026-2027 ուստարի

Միջին դպրոց

7-րդ դասարան- Հայոց լեզու՝ 3 ժամ շաբաթական, Գրականություն՝ 2 ժամ շաբաթական, 

Մայրենի լեզվի ուսուցումը նպատակաուղղված է՝

• Գրավոր և բանավոր ճիշտ խոսքի, հստակ արտահայտման անհրաժեշտ հմտությունների մշակմանը, 
• Վերլուծելու, համադրելու, սեփական կարծիքն ազատ արտահայտելու կարողությունների զարգացմանը, 
• Հաղորդակցական հմտությունների փոխանցմանը, 
• Ինքնարտահայտման կարողության պահպանմանը և զարգացմանը, 
• Սովորողների կողմից լեզուն որպես մշակութային արժեք ընկալմանը, այն կրելու, տարածելու անհրաժեշտության գիտակցմանը,
• Սեփական ստեղծագործական ունակությունները դրսևորելուն, ինքնակրթության, ինքնակատարելագործման մղելուն,
• Մայրենի լեզվի առաջնայնության և անաղարտության պահպանմանը։ 

Հայոց լեզու, Գրականություն. 9-րդ դասարան

2026-2027 ուստարի

Միջին դպրոց

9-րդ դասարան- Հայոց լեզու՝ 3 ժամ շաբաթական, Գրականություն՝ 2 ժամ շաբաթական, 

Մայրենի լեզվի ուսուցումը նպատակաուղղված է՝

• Գրավոր և բանավոր ճիշտ խոսքի, հստակ արտահայտման անհրաժեշտ հմտությունների մշակմանը, 
• Վերլուծելու, համադրելու, սեփական կարծիքն ազատ արտահայտելու կարողությունների զարգացմանը, 
• Հաղորդակցական հմտությունների փոխանցմանը, 
• Ինքնարտահայտման կարողության պահպանմանը և զարգացմանը, 
• Սովորողների կողմից լեզուն որպես մշակութային արժեք ընկալմանը, այն կրելու, տարածելու անհրաժեշտության գիտակցմանը,
• Սեփական ստեղծագործական ունակությունները դրսևորելուն, ինքնակրթության, ինքնակատարելագործման մղելուն,
• Մայրենի լեզվի առաջնայնության և անաղարտության պահպանմանը։ 

2026-2027 ուստարի

2026-2027 ուստարի

 Առարկայական ծրագրեր՝

• Հայոց լեզու, Գրականություն, 7-րդ դասարան,
• Հայոց լեզու, Գրականություն, 9-րդ դասարան
• Ուսումնական օրացույց․ 2026-2027 ուստարի
• Ուսումնական նախագծեր

2025-2026 ուստարվա հաշվետվություն

2025-2026 ուստարին լի էր հետաքրքիր նախագծերով, ճամփորդություններով, մտորումներով, աշխատանքներով։ Ուսումնական տարվա ընթացքում արված աշխատանքներից առանձնացնեմ մի շարք ուղղություններ և անդրադառնամ դրանց ավելի մանրամասն։ 

Ուսումնական ճամփորդություններ։ Մեկ տարվա ընթացքում չկրկնվող ուղղություններով 5-6 ճամփորդությունը աննախադեպ է։ Ճամփորդելիս կարևորում եմ մի քանի սկզբունք՝ պարտադիր քայլարշավի առկայություն, որպեսզի սովորողները հնարավորություն ունենան նոր վայրեր տեսնելու, զգալու, ապրելու, այնուհետև՝ ուսումնական բովանդակություն, կարևոր է, որ սովորողները նախապես ուսումնասիրեն հայրենագիտական կանգառների պատմությունը, կարողնան իրենց հավաքած տեղեկությունները փոխանցել ընկերներին։ Այս տարբերակով ուսուցումը մի քանի առարկայից է՝ մայրենի /ավադազրույցներ, բարբառ/, աշխարհագրություն /մարզ, բնակավայր/ , հայրենագիտություն , պատմություն , մարզական հմտություններ և այլն։ 

• Գարնանային Լոռի,
• Երեք օր Արատեսում, 
• Մշակութային Գյումրի,
• Աշնանային Տավուշ
• Ռազմամարզական ճամբար Արատեսում, 

Լողափնյա վրանային ճամբար Արտանիշում

Կրթահամալիրի Արտանիշի վրանային ճամբար

Ճամբարի կազմակերպման օրերը՝ հուլիսի 6-8

Արշավախմբային ճամբարի վայրը` Արտանիշ, /հեռավորությունը՝ 136 կմ/

Մասնակիցներ՝ Միջին դպրոցի տարատարիք սովորողներ,

Պատասխանատուներ՝ Տաթև Աբրահամյան, Արևիկ Ներսիսյան

Երթուղի՝ 

Մեկնում՝ Երևան-Սևան-Ծովագյուղ-Արտանիշ,  08:30-ին, Մայր դպրոցի բակից, 

Վերադարձ՝ Արտանիշ-Ծովագյուղ-Սևան-Երևան , մինչև 19:00, Մայր դպրոց։ 

Ամառային ճամբարի հաշվետվություն

Ճամբարային օրերը սկսվեցին մայիսի 25-ից։ Ճամբարականների հետ ամեն առավոտ հանդիպում էինք Մարմարյա սրահում և ակտիվ մասնակցում ճամբարային ընդհանուր պարապմունքներին, որոնք հետաքրքիր պարային ֆլեշմոբներ էին ներառում։ 

Ջոկատը կազմված էր 18 սովորողից։ Օրվա մեծ մասն անցկացրել ենք դրսում, քանի որ այս ամառային շոգ օրերին դուրսը հետքրքիր է, բակը կանչում է։ 

Ծրագրում ներառված նախագծերը բազմաբովանդակ էին՝ մարզական պարապմունքներից մինչև հայրենագիտություն, քայլքից ընթերցանություն և այլն։ Յուրաքանչյուր սովորող կարող էր իր հետաքրքիրություններին համապատասխան աշխատանք իրականացնել, առաջարկել, մասկացել։ 

Մանկավարժական խորհրդի հերթական հավաքը

Հունիսի 10-ին՝ 15:15 տեղի ունեցավ Միջին դպրոցի մանկավարժական խորհրդի հերթական հավաքը։ Օրակարգում ընդգրկված էին հետևյալ հարցերը՝ 

1․ Ուսումնական չորրորդ շրջանի ընթացքի մասին
2․ Ուսումնական հինգերորդ շրջան․ ճամփորդական, ճամբարային, այլ նախագծեր
3․ Արտանիշի ճամբար
4․ Արատեսի ճամբար
5․ Ուսումնական չորս շրջանների ամփոփման վերաբերյալ առաջարկներ
6․ 2026-2027 տարում կրթահամալիրում աշխատանքի առաջարկը գրանցելու մասին

Վերոնշյալ կետերը մանրամասն քննարկվեցին, ներկա եղող դասավանդողները հնարավորություն ունեցան արտահայտվելու  և հարցեր տալու։ 

Շարունակվում է Ուսումնական չորրորդ շրջանը՝ ամառային ճամբարը, որի ընթացքի մասին զեկուցեցին ջոկատավարները։ Խոսվեց ճամբարի ամփոփման անելիքների շուրջ։ 

Պարզաբանվեցին Ուսումնական հինգերորդ շրջանի անելիքները։ 

Ընթանում են Արտանիշի և Արատեսի ամառային ճամբարների գրանցման աշխատանքները։ Երկու ուղղությամբ էլ Միջին դպրոցից ընդգրկված են տասից ավելի խմբեր։ Վերջին ուսումնական տարվա ընթացքում ճամբարների ծրագրերում և նախահաշվում տեղի են ունեցել փոփոխություններ։ Ներկայացվեցին և քննարկվեցին այդ փոփոխությունները։ 

Ուսումնական չորրորդ շրջանի ամփոփման հարցում նշվեց, որ պարտադիր է սովորողնրեի հաշվետու փաթեթների ներառումը։ 

Ինչպես նախորդ ուսումնական տարիներին, այս տարի ևս անհրաժեշտ է կրթահամալիրում 2026-2027 ուստարում աշխատելու համար հայտ ներկայացնել։ Ներկայացվեցին հայտի մանրամասները, լրացման ժամկետները, անհրաժեշտությունը։ 

Նշված բոլոր հարցերին տրվեցին սպառիչ պատասխաններ։ 

Ուսումնական ամառ․ ընթերցողական նախագիծ

Ժամկետ՝ հունի-օգոստոս ամիսներ

Մասնակիցներ՝ 8-9-րդ դասարանի սովորողներ

Ընթերցանության նյութեր՝

Հայ գրականություն

• Րաֆֆի ,,Խենթ,,
• Մուրացան ,,Առաքյալը,, 
• Շիրվանզադե ,,Արտիստը,, 
• Նար-Դոս ,,Ես և նա,,
• Հրանտ Մաթևոսյան ,,Կանաչ դաշտը,, 
• Համաստեղ ,,Չալո,, 
• Գրիգոր Զոհրապ ,,Զաբուղոն,, 
• Դ․ Դեմիրճյան ,,Ավելորդը,, 
• Վ․ Թոթովենց ,,Կյանքը հին հռոմեական ճանապարհի վրա,, 
• Սասնա ծռեր․ էպոսի համահավաք բնագիր

Այլ գրքեր՝

• Ագաթա Քրիստի․ ցանկացած ստեղծագործություն, 
• Հարպեր Լի ,,Ծաղրասարյակ մի սպանիր,, 
• Վ․ Գոլդինգ ,,Ճանճերի տերը,, 
• Էքզյուպերի ,,Փոքրիկ իշխանը,, 
• Այլ, ձեր ընտրությամբ։ 

Մասնակցեցինք ժայռամագլցման դասընթացի

Մարզական հմտությունները զարգացնելու և հետաքիքր օր ունենալու համար այցելեցինք Ժայռամագլցման դասընթացի։ Առաջին հայացքից թվում էր հեշտ և թեթև, բայց երբ սովորողները սկսեցին բարձրանալ, զգացին, որ չեն կարողանում։ Մինչև սկսելը մարզիչը նախավարժանք կազմակերպեց, այնուհետև բացատրեց մագլցամ կանոնները, անվտանգության հարցերը։ Կենտրոնի աշխատողները շատ ուշադիր էին և սիրով էին աշխատում երեխաների հետ։ Մի քանի փորձից հետո մագլցելն ավելի հեշտ դարձավ, հեշտից անցան դժվարներին։ 

Դասընթացի շնորհիվ սովորողները՝

• սովորեցին տոկնություն, 
• գիտելիքներ ձեռք բերեցին ժայռամգլցման մասին, 
• մարզական պատրաստություն անցան, 
• հաճելի և հետաքրքիր ժամանակ անցկացրին, 
• փորձեցին իրենց ուժերը նոր ոլորտում։ 

Լուսանկարներ ընթացքից՝ 

Առակներ

Երեք խորհուրդ

Մի մարդ բռնեց փոքրիկ թռչուն:

-Բաց թող ինձ, և ես քեզ կտամ երեք կարևոր խորհուրդ,_ասաց նրան թռչնակը:

Առաջին խորհուրդը թռչնակը խոստացավ տալ, երբ մարդը նրան բաց կթողներ ձեռքից, երկրորդը՝  երբ  կնստեր ճյուղին, և երրորդը՝ երբ կբարձրանար բլրի գագաթը: Մարդը համաձայնվեց և հարցրեց, թե որն է նրա առաջին խորհուրդը:

-Երբ կզրկվես ինչ-որ բանից, մի ափսոսա երբեք: Մարդը բաց թողեց թռչնակին, և թռչնակը երգեց ճյուղի վրայից.

-Մի հավատա այն ամենին,ինչն  անհեթեթ է և չունի փաստեր:

Բարձրանալով բլրի գագաթը՝ թռչնակը այնտեղից բղավեց.

-Ես կուլ եմ տվել երկու մեծ զմրուխտ: Ինձ սպանելով` դու կստանայիր այն:

Հուսահատված մարդը գլուխը վերցրեց ափերի մեջ:

Մայիս ամսվա հաշվետվություն

Ուսումնական նախագծեր՝

• Կարդում ենք Սահյան,
• Պատուհան- ամսագիր
• Քննարկում Ավագ դպրոցի սովորողների հետ․ Ա․ Մորուա ,,Մանուշակներ ամեն չորեքշաբթի,, 

Ճամփորդություններ՝

• Գարնանային Լոռի․ եռօրյա ճամփորդություն

Այլ աշխատանք՝ 

• Ծեսով ուսուցում

Բանգլադեշյան քայլք

Օրը՝ 27. 05.2026

Ժամը՝ 11:00-13:30 

Մասնակիցներ՝ Արևիկ Ներսիսյանի և Տաթև Աբրահամյանի ջոկատներ 

Նպատակը՝ 

• քայլք Բանգլադեշում․ ճանաչենք մեր թաղամասը, 
• մարզական և բակային խաղերի կազմակերպում ։ 

Ընթացքը՝ 

Քայլքով՝ Մայր դպրոց-Սարալանջ-Պերճի այգի- Րաֆֆու փողոց -Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակ։ 

Մարզական և բակային խաղեր՝ 

• Վոլեյբոլ, 

Ուսումնական չորրորդ շրջանի անհատական աշխատաժամանակ

Մայիսի 25- հունիսի 12

Երկուշաբթի

09:00-14:00` ճամբարային օրակարգ

14:00-16:00` հաջորդ օրվա նախագծերի պատրաստում, էլ․ փոստի նամակների ստուգում։ 

Երեքշաբթի

09:00-14:00` ճամբարային օրակարգ

14:00-16:00` ճամբարային նախագծերի արդյունքների հավաքում, խմբագրում։

Չորեքշաբթի

09:00-14:00` ճամբարային օրակարգ

14:00-14:30` դասասենյակի մաքրում, միջավայրի կոկիկացում։ 

14:30-15:15` Գրական ակումբ

15:15-16:00` Մանկավարժական կամ մասնախմբով հավաք՝ ըստ ծրագրի

Հինգշաբթի

09:00-14:00` ճամբարային օրակարգ

14:00-16:00` այլ աշխատանքներ՝ կիսատ թողած աշխատանքների լրացում, նախագծերի լրամշակում, ճամփորդական հայտերի պատրաստում, ճամբարային լուսաբանումների հավաքում, այլ․․․

Ուրբաթ

09:00-14:00` ճամբարային օրակարգ

14:00-15:15` դասասենյակի հավաքում, շաբաթվա ամփոփում, ստուգատեսային աշխատանքներ,

15:15-16:00` մեդիաուրբաթ

Ամառային ճամբար․ օրակարգ

Նախագծերը և մասնակիցները՝ այստեղ։ 

Մայիսի 25, երկուշաբթի 

09:00-09:15` մասնակցություն ընդհանուր պարապմունքի, 

09:20-10:05` ճամբարային նախագծերի քննարկում, անելիքների ճշգրտում, 

10:10-10:55` Արշակ Մարտիրոսյանի նախագիծ,

11:05-11:50` խեցեգործություն, 

11:55-12:35` նախագծային աշխատանք՝ կոմիքսների ստեղծում հայկական լեգենդների վերաբերյալ, 

12:35-13:00` ընդմիջում, 

13:00-13:30` ճամբարային խաղեր։

Օրվա լուսաբանման պատասխանատու՝ Վիկտորյա Մինասյան , Հայկ Մամյան։ 

Ծեսով ուսուցում

,,Դպիր,, ամսագիր

• Ծննդյան ծեսը՝ լեզվագործունեության բաղադրիչ․ Մարինե Մարտիրոսյան,
• Ավանդական ծեսի իրականացումը կրտսեր դպրոցում․ Լուսինե Գասպարյան,
• Ծննդյան ծեսի մեր այլընտրանքը․ Քրիստինե Գրիգորյան,
• Օրածեսիկ-ստուգատեսների դերը 5 տարեկանների ուսուցման և զարգացման գործում․ Մայրանուշ Համբարձումյան,
• Ծեսի կազմակերպման ինչն ու ինչպեսը․ Մարինե Մկրտչյան,
• Ծեսը՝ ուսումնական գործունեության բաղադրիչ․ Տաթև Սահակյան,
• Արտակարգ օրերում ծեսով ուսուցում․ Հասմիկ Մաթևոսյան,
• Խաղողի գինու արարման ծեսը՝ որպես ուսումնական գործընթացի մաս․ Մարգարիտ Հովնանյան,
• Խաղողածեսի նորամուտը նախակրթարանում․ Էլյա Գրիգորյան,
• Ընտանեկան ու դպրոցական կրթության միավորում համյանքային ծեսի միջոցով․ Նաիրա Նիկողոսյան,
• Ծեսը համակարգելու այցեքարտ․ Հասմիկ Մաթևոսյան,
• ,,Անձրևաբեր ծես,, նախագիծը կրտսեր դպրոցում․ Մարինե Մկրտչյան,
• Ծեսը՝ ինքնագիտակցության միջոց․ Մարինե Մկրտչյան,
• Ազգային ծեսերին, խաղերին, երգերին՝ նոր կյանք․ Մարինե Մկրտչյան,
• Հանրակրթական ազգագրության փառատոն․ մշակույթով ապրելու ճանապարհ․ Լիլիթ Սահակյան,
• Կրթահամալիրի տոնածիսական համակարգի մասին․ Վահրամ Թոքմաջյան,
• Լավաշթխիկը՝ որպես հեղինակային մանկավարժության մեթոդ․ Լուսինե Օհանյան,
• Մեղուների գովքն ու մեղրածեսը ,,Մխիթար Սեբաստացի,, կրթահամալիրում․ Ռուզան Ասատրյան