воскресенье, 27 декабря 2020 г.

Անհատական աշխատաժամանակ-28-30.12.2020


28.12.2020
10:00`Առավոտյան ընդհանուր պարապմունք Մարմարյա սրահում
11:00` Տոնական ծիսական նախաճաշ. ամփոփում ենք անցնող տարին
12:00-14:00` Ուսումնական ձմեռ նախագծերի կազմում, առցանց աշխատանք, հարց ու պատասխան սովորողների հետ էլ. փոստով, դասասենյակի մաքրություն

29.12.2020
Աշխատում եմ առցանց
10:00-12:00` մատենավարություն, գնահատման աշխատանքներ, սովորողների ինքնագնահատման նախագծի քննարկում
12:00-14:00` նախագծերի ամփոփում, հունվարյան ճամբարի նախագծերի նախապատրաստական աշխատանքներ, պայմանավորվածություններ

30.12.2020
Աշխատում եմ առցանց
10:00`Մանկավարժական աշխատողների առցանց ժողով
12:00-14:00` աշխատանքի ամփոփիչ հոդվածի վրա

воскресенье, 20 декабря 2020 г.

Հունվարյան ճամբար


Նախատեսում ենք իրականացնել հետևյալ նախագծերը.

Ստեղծագործությունները կընտրվեն սովորողների հետ համատեղ:

Ամսագրային աշխատանք

понедельник, 7 декабря 2020 г.

Եսասեր հսկան


Ամեն օր, դպրոցից տուն դառնալիս, երեխաները մտնում էին Հսկայի այգին խաղալու:

Դա մի մեծ ու գեղեցիկ  այգի էր` փափուկ կանաչ խոտով: Այս ու այն տեղ խոտերի միջից երևում էին աստղանման հիասքանչ ծաղիկներ, կային և 12 ծիրանենիներ, որոնք գարնանը  մարգարտավարդագույն ծաղիկներով էին ծածկվում, իսկ  աշնանը` հարուստ բերք տալիս: Թռչնակները թառում էին ծառերին և երգում այնքան ախորժալուր, որ երեխաները , խաղերը մոռացած, նրանց էին լսում:

-  Որքան ուրախ է այստեղ,- ձայն էին տալիս նրանք միմյանց:

Բայց մի օր  Հսկան տուն վերադարձավ: Նա հյուր էր գնացել իր ընկերոջ` Կոռնուելի Մարդակերի մոտ ու 7 տար այնտեղ մնացել: Ու քանի որ խոսելիքը  սահմանափակ էր եղել, նա 7 տարում ասել էր այն ամենը, ինչ պիտի ասեր, իսկ հետո որոշել էր սեփական ամրոցը վերադառնալ:Երբ նա տեղ հասավ, տեսավ իր այգում խաղացող մանուկներին:

_Ի՞նչ գործ ունեք այստեղ,- գոռաց նա զարհուրելի ձայնով ու երեխաները փախան:

- Իմ այգին իմ սեփականությունն է, -գոչեց Հսկան,- և թող բոլորն իմանան, որ բացի ինձնից ոչ ոքի թույլ չեմ տա այստեղ խաղա:Եվ նա բարձր պարիսպ կանգնեցրեց այգու 4 կողն ու ցուցանակ կախեց.      

воскресенье, 6 декабря 2020 г.

Խոսեի սանդալները


Շատ տարիներ առաջ, անհիշելի ժամանակներում Բրազիլիայի հյուսիսի գյուղերից մեկում ապրում էր յոթնամյա մի տղա Խոսե անունով: Դեռ շատ փոքր հասակում նա կորցրել էր ծնողներին և խնամակալվել ժլատ մորաքրոջ մոտ, որը, շատ փող ունենալով`համարյա ոչինչ չէր ծախսում իր զարմիկի համար:

Խոսեն, որ երբեք չէր իմացել սիրո նշանակությունը, կարծում էր, թե դա կյանքի սովորական ձև է և դրա համար ընդհանրապես չէր անհանգստանում:
Նրանք ապրում էին բավական հարուստ միջավայրում, բայց մորաքույրը տեղական դպրոցի գլխավոր ուսուցչին համոզեց, որ զարմիկի ուսուցման համար գնի միայն մեկ տասներորդ մասը վերցնի, սպառնալով բողոքել պրեֆեկտին, եթե նա չընդունի իր առաջարկը: Գլխավոր ուսուցիչը, համաձայնելուց բացի, ընտրություն չուներ, բայցևայնպես հրահանգեց ուսուցիչներին առիթը բաց չթողնել` վիրավորելու Խոսեին այն հույսով, որ նա իրեն վատ կպահի և տեղիք կտա դպրոցից վտարվելուն:
Խոսեն, որ երբևէ չէր իմացել սիրո նշանակությունը, կարծում էր, թե դա կյանքի սովորական ձև է:

пятница, 4 декабря 2020 г.

Երեք օր Արատեսում կամ աշնանից անցում ձմռան


Նախապատրաստվում ենք:
Ովքեր կազմակերպել են ճամփորդություններ, գիտեն ճամփորդական անհաշիվ կազմակերպչկան աշխատանքների, պայմանավորվածությունների մասին: Ճամփորդությունը սկսվում է ոչ թե քաղաքից դուրս գալու օրը, այլ գոնե մեկ շաբաթ առաջ, երբ հավաքվում է ճամփորդների խումբը, ստեղծվում է նախագիծը: 
Մեր ճամփորդական խումբը սեբաստացի տարատարիք սովորողներից էր կազմված՝ վեցերորդ, յոթերորդ, ութերորդ  դասարանցիներից: ,,Այս անգամ մեր դասարանից մենակ էի, սակայն հաճելի էր և առատ նոր ծանոթացումներով,,-գրում է Մանուկյան Գուրգենը:  Մասնակիցներից շատերը ձեռք բերեցին նոր ընկերներ, նոր ծանոթություններ ստեղծվեցին: Մի խումբ սովորողներ առաջին անգամ էին Արատեսում, վերադարձան նոր տպավորություններով: 

понедельник, 30 ноября 2020 г.

Գրաբարյան բնագրեր


ԾՆՈՒՆԴ ՎԱՀԱԳՆԻ

Երկնէր երկին, երկնէր երկիր,

Երկնէր եւ ծովն ծիրանի.

Երկն ի ծովուն ունէր եւ զկարմրիկն եղեգնիկ:

Ընդ եղեգան փող ծո՛ւխ ելանէր,

Ընդ եղեգան փող բո՛ց ելանէր.

Եւ իբոցոյն վազէր խարտեաշ պատանեկիկ:

Նա հուր հեր ունէր,

Բո՛ց ունէր մօրուս,

Եվ աչկունքն էին արեգակունք:

 

Էրեբունի թանգարան. Վանի թագավորության հետքերով


Վանի թագավորության ժամանակաշրջանից մեզ փոխանցված մշակույթին ծանոթանալու նպատակով 6-րդ դասարանի սովորողների հետ այցելեցինք ,,Էրեբունի,, պատմահնագիտական արգելոց-թանգարան: Այն կազմված է երկու մասից՝ ցուցասրահ-թանգարանից և հնավայրից: 

Մի քանի տասնամյակ առաջ այստեղ հողով ծածկված բլուր էր, և ոչ ոք չէր պատկերացնում, թե ինչ է թաքցնում հողի շերտը: 

Ցուցադրված են ինչպես այստեղ՝ Էրեբունի ամրոցում գտնված իրեր, այնպես էլ Կարմիր բլուրից՝ Թեյշեբանի ամրոցից տեղափոխված գտածոներ: 

Ջութակ և սրինգ


Ո՞վ հնարեց ջութակը…ո՞վ հնարեց սրինգը…
Թարմ գարուն էր, օրը պայծառ, կապուտակ, անգեսի մթին անտառի պուրակում ճախրում էին թռչունները, հովը գալիս, թել—թել տանում էր ծառերի թևերն ու քղանցքները, առուն քչփչում, և գեղեցիկ Լակըմեն սիրում էր երջանիկ Հայանթուն: Հայանթին եղեգնուտի մոտ թեք ընկել, աննպատակ եղեգ էր տաշում ու քաղցր միտք անելով նայում Լակըմեին, իսկ Լակըմեն ծաղիկ էր քաղում ու երգում. և այնքան երջանիկ էր նա, որ չէր իմանում, թե ինչ էր երգում: Խոսում էր հեքիաթական անտառը, բզզում հսկա փեթակի պես լի կյանքով ու երգով: Նայում էր Հայանթին իր սիրած աղջկան և աննպատակ տաշում, տաշում էր եղեգը, դեն ձգում, նորը վերցնում, էլի տաշում: Հետո` ինչպես եղավ` տաշած եղեգը դրավ բերնին ու սկսեց փչել: Եղեգը մեղմ սուլեց: Հանկարծ մի չարաճճի միտք ծագեց նրա գլխում… Ժպտաց քթի տակ ու եղեգը առնելով գնաց մտավ թփերի մեջ: Ու մինչ Լակըմեն միամիտ, իր համար երգում էր առվակի ափին` Հայանթին սկսեց սուլել եղեգը ու նմանեցնել նրա երգին: Սկզբում սուլոցը դժվար ու կոպիտ էր, բայց շուտով այնպես վարժվեց, որ պատրանքը հաջողվեց: Ու սկսեց բարձր ու համարձակ կրկնել Լակըմեի անգիտակից երգն ու խաղերը:

среда, 25 ноября 2020 г.

Դեղձենին



Մի այգում պնդուկենու կողքին աճում էր մի դեղձենի: Նա շարունակ նախանձով նայում էր իր հարևանի ճյուղերին, որոնք շռայլորեն լի էին բերքով:

- Այդ ինչի՞ց է, որ նա այդքան շատ պտուղներ ունի, իսկ ես՝ այդքան քիչ, - չէր դադարում փնթփնթալ անխոհեմ ծառը: - Մի՞թե դա արդարացի է: Թող էս նույնպես նույնքան դեղձ ունենամ: Ինչո՞վ եմ նրանից վատը:

- Աչք մի տնկիր ուրիշինի վրա, - մի անգամ ասաց նրան մոտակայքում բնակվող մի ծեր սալորենի: - Մի՞թե չես նկատում, թե ինչ ամուր բուն և ճկուն ճյուղեր ունի պնդուկենին: Փոխանակ անիմաստ փնթփնթաս ու նախանձես, ավելի լավ է ջանաս, որ բարձրորակ և հյութեղ դեղձեր աճեցնես:

Դեկտեմբերյան նախագծեր/լրացվող


Ուսումնական նախագծեր
  • Ամանորյա ընթերցանություն
  • Բարբառային նախագիծ
  • Վարպետության դասի կազմակերպում. հյուրը՝ Ռուբեն Սարգսյան, թեման՝ վերակազմություններ 

Ամսագրային գործունեություն
  • Մարգարիտ. ստեղծագործական ամսագիր
  • Պատուհան. թարգմանչական նախագիծ

Ճամփորդական նախագծեր
  • Մուսալեռ. Հերոսապատում նախագիծ
  • Մատենադարան. ..Գրքի ստեղծում, գրաբարյան ընթերցումներ,, նախագիծ

Նոյեմբեր ամսվա հաշվետվություն


Նոյեմբեր ամսվա ընթացքում իրականացրած աշխատանքներ, նախագծեր

вторник, 24 ноября 2020 г.

Ոստրեն և մուկը


Մի անգամ ոստրեն ցանցն ընկավ ու ձկան հարուստ որսի հետ միասին հայտնվեց ձկնորսական խրճիթում:

-Այստեղ բոլորիս անխուսափելի կործանում է սպասվում,-տխուր մտածեց նա՝ տեսնելով, թե հատակին դատարկված կույտի մեջ իր դժբախտ եղբայրակիցներն առանց ջրի ինչպես են խեղդվում և ջղաձիգ թպրտում մահվան  տանջանքների մեջ:

Հանկարծ որտեղից որտեղ հայտնվեց մուկը:

-Լսի՛ր , բարի՛ մկնիկ,-աղերսեց ոստրեն: Բարի գործ արա, ինձ տար դեպի ծովը:

Մուկը հասկացող հայացքով զննեց նրան. Ոստրեն բացառիկ խոշոր ու գեղեցիկ էր, համ էլ դրա միսը պետք է որ հյութալի ու համեղ լիներ:

понедельник, 23 ноября 2020 г.

Արատեսյան ճամբար. ճամփորդական նախագիծ


Ճամբարի կազմակերպման ժամանակահատվածը՝ նոյեմբերի 27-29-ը

Մասնակիցներ՝ Միջին դպրոցի տարատարիք սովորողներ

Պատասխանատու դասավանդողներ՝ Տաթև Աբրահամյան, Ստելլա Մնացականյան, Լաերտ Գրիգորյան, Ռոբերտ Խաչատրյան

Մեկնում՝ նոյեմբերի 27-ին, Մայր դպրոցի կայանատեղիից՝ 12:00 :

Վերադարձ՝ նոյեմբերի 29-ին՝ 17:00, Մայր դպրոց

среда, 18 ноября 2020 г.

Եղնիկը


«Մի անգամ իմ բարեկամ մի որսորդ մեր հանդի անտառուտ սարերից մի եղնիկ նվեր բերեց երեխաներիս համար»:
    Այսպես սկսեց ընկերս աշնանային մի երեկո, երբ նստած միասին նրա պատշգամբում, հիացած նայում էինք հեքիաթական վերջալույսով վառվռուն սարերին, որոնց վրա մակաղած հոտերի նման մեղմորեն հանգչում էին ոսկեգեղմ անտառները:
    «Այդ մի մատաղ ու խարտյաշ եղնիկ էր, խորունկ, սև ու ջինջ աչքերով, որ ծածկվում էին երկայն, նուրբ թարթիչների տակ:
    Կամաց-կամաց մեր վրա սովորեց նա. էլ չէր փախչում, չէր վախենում մեզնից. մանավանդ շա՜տ մտերմացել էր երեխաներիս հետ. նրանց հետ միասին վազվզում էր պարտեզում, նրանց հետ ճաշում էր, նրանց հետ քնում:
    Մի բան ինձ շատ էր զարմացնում: Եղնիկը թեև այնպես ընտելացել էր մեզ, սովորել էր մեր տանն ու դռանը, բայց մեկ-մեկ մեզնից թաքուն բարձրանում էր այս պատշգամբը և ուշագրավ, լռիկ նայում էր հեռու` անտառներով փաթաթված սարերին. ականջները լարած խորասույզ լսում էր անտառների խուլ ու անդուլ շառաչը, որ երբեմն ուժեղանում էր, երբեմն բարականում` նայելով հովերի թափին: Նայում էր նա այնպե՜ս անթարթ և այնպե՜ս ինքնամոռաց, որ երբ պատահում էր բարձրանում էի պատշգամբը, ինձ բավական միջոց չէր նկատում և երբ հանկարծ ուշքի էր գալիս` նետի պես ծլկվում էր մոտիցս...

понедельник, 16 ноября 2020 г.

Երկրագործի ընթերցարան


Համո Սահյան
Իմ պապը

Իմ պապը տնկել է
Մեր գյուղի շիվերը,
Իմ պապը պայտել է
Մեր գյուղի ձիերը:
Իմ պապը մեր գյուղի
Պատերը շարել է
Եվ բոլոր կամերը
Մեն-մենակ քարել է:
Ջրել է իր այգին,
Ու մարգը բահել է,
Եվ արդար քրտինքով
Իր տունը պահել է:
Իմ պապը վարել է,
Իմ պապը ցանել է,
Իսկ հնձի ժամանակ
Ձեռքի մեջ մանգաղի
Դաստակը ցավել է:
Իմ պապը հողի հետ
Խորհել ու խոսել է,
Ամպի հետ արտասվել,
Ջրի հետ հոսել է
Մի օր էլ, երբ հանկարծ
Ծալվել են ծնկները,
Զարմանքից քարացել,
Ամոթից շիկնել է:
Թողել է նա մաճը
Եվ շունչը պահել է,
Եվ հետո քրտինքը
Ճակատին պաղել է:
Եվ պապը ակոսում
Պառկել ու քնել է,
Խառնվել այն հողին,
Որ իրեն սնել է:

воскресенье, 15 ноября 2020 г.

Առյուծի մահը


Մաս առաջին 

Անապատի մեջ արշավող, անտառը թունդ հանող և ազատության մեջ մեծացած խրոխտ առյուծը թակարդի մեջ ընկավ։

Անտառից ելած՝ որս էր որոնում, շուրջն ահ սփռելուն համար մտովին հրճվում, երբ հանկարծ գլորվեց-ընկավ ու մի ցանցի մեջ իրեն բռնված գտավ։ Մի ցանց ահռելի, համրաբար շարժվող, կծկվող–գալարուն, որ մի րոպեի մեջ կաշկանդեց նրան, քաշեց, հավաքեց ու կծիկ դարձրեց։ Ոչ մի շարժում իսկ գործել չէր կարող. մի խումբ կոշտ կապեր, սարդի ճանկերով, պարզվեցին դեպ նա, և առյուծն ընկավ խճճված ու կապված…

Մռնչաց, կատաղեց, բուռն ճիգեր գործեց, ոստոստեց, կապերը կծոտեց, որչափ ուժ ուներ՝ գալարվեց, տանջվեց, բայց ո՛չ շղթան փշրեց, ո՛չ էլ ցանցը պատռեց…


воскресенье, 8 ноября 2020 г.

Կարդում ենք Կոմիտաս. արդյունքներ


Կոմիտաս են կարդում 6-7-րդ դասարանի սովորողները.

суббота, 7 ноября 2020 г.

Նոյեմբեր ամսվա նախագծեր


Ուսումնական նախագծեր 
Ամսագրային գործունեություն
Ուսումնական ճամփորդություններ

Երկրագործի օրեր. նախագիծ


Նախագծի իրականացման ժամանակահատվածը՝ նոյեմբերի 9-30
Նախագծի մասնակիցներ՝ 6-7-րդ դասարանի սովորողներ, այլ ցանկացողներ


Նախագծի նպատակը՝ 
  • Ծանոթանալ նոյեմբեր ամսվա ընթացքում իրականացվող երկրագործական աշխատանքներին, լուսաբանել
  • Երկրագործությունը պոեզիայում: 

Նախագծային առաջադրանքներ 
  • Սարալանջ-Սասնալանջի հետքերով. տեղեկատվական տեսանյութի պատրաստում 
  • Աշնանային երկրագործական աշխատանքներ, լուսաբանում 
  • Երկրագործական բառապաշար. բառերի մեկնաբանություն 
  • Երկրագործի ընթերցարան. ընթերցում ենք, վերլուծում, քննարկում, ստեղծաում տեսագրություններ, մեկնաբանություններ: 

среда, 4 ноября 2020 г.

Արցախ-Հայաստան համակեցության ճամբարում


Միջին դպրոցում շարունակվում է Արցախ-Հայաստան համակեցության ճամբարը: Հերթական չորեքշաբթին սկսեցինք բակային աշխատանքներով. հավաքեցինք բակի տերևները, մաքրեցինք Փառատոնային պուրակի տարածքը: Արդեն հավաքված տերևները տեղափոխեցինք ընդհանուր կույտի մոտ, որտեղ համապատասխան տեխնիկայի միջոցով պետք է աղանք, որն էլ կօգտագործվի ըստ անհրաժեշտության: 
Ճամբարականների մի այլ խումբ մասնակցում էր ընկեր Լևոնի քանդակագործության դասին: Հասցերեցի մի փոքր զրուցել տեսախցիկից հնարավորինս խուսափող արցախցիների հետ, ովքեր արդեն հասցրել էին ընկերանալ Լևոնի հետ, և քանդակագործությունը համարում էին ճամբարի հաճելի պահերից մեկը: 

понедельник, 2 ноября 2020 г.

Աշնանային պոեզիա


Վահան Տերյան

Աշնան

Նորից անձրև՜, մշո՜ւշ, ա՜մպ,
Թախի՜ծ անհուն, տխրա՜նք հեզ,
Աշո՛ւն, քեզ ի՛նչ քնքշությամբ,
Ի՞նչ խոսքերով երգեմ քեզ…

Քո մշուշը, քո ոսկի
Տերևները հողմավար,
Դյութանքը քո մեղմ խոսքի,
Արցունքները քո գոհար…

Հարազատ են իմ հոգուն,
Վհատությանն իմ խոնարհ,
Ե՛վ թփերը դողդոջուն,
Ե՛վ խոտերը գետնահար…

Եվ քո երգը թախծալի
Իմ սրտի երգն է կարծես,
Աշո՛ւն, քաղցր ու բաղձալի,
Ի՞նչ խոսքերով երգեմ քեզ…

воскресенье, 1 ноября 2020 г.

Անհատական աշխատաժամանակ. 02-06.11.2020


Իրականացվելիք աշխատանքներ
  • Դասասենյակի մաքրման աշխատանքներ
  • Բակային աշխատանքներ, միջավայրի խնամք ճամբարականների հետ
  • Կամավորական աշխատանքներ դպրոցում 
  • ,,Ուսումնական աշուն,, նախագծով աշխատանք սովորողների հետ
  • Հոկտեմբեր ամսվա ամփոփում, հաշվետվության հրապարակում
  • Առաջիկա նախագծերի պատրաստում, կազմում
  • Սովորողների և գործընկերների էլ. նամակների պատասխանում
  • Աշխատանք ,,Պատուհան,, և ,,Մարգարիտ,, ամսագրերի հետ
  • Մասնակցության Գրական ակումբի քննարկումներին
  • Մասնակցություն մասնախմբի պարապմունքներին
  • Գրառումներ մանկավարժական օրագրում
  • Դպիր ամսագրի, կայքի ընթերցում
  • Ինքնակրթություն
  • Ճամփորդական նախագծերի կազմում, համագործակցություն գործընկերների հետ
  • Մատենավարություն, գնահատաման, ինքնագնահատման աշխատանքների ամփոփում
  • Այլ ընթացիկ աշխատանքներ 

Ուսումնական աշուն. նախագիծ


Նախագիծն իրականացվելու է աշնանային ուսումնական արձակուրդի ընթացքում՝ նոյեմբերի 2-7 :
Մասնակիցներ՝ 6-7-րդ դասարանի սովորողներ, այլ ցանկացողներ 

Առաջադրանքներ 

Ընթերցողական նախագիծ 
Առաջարկում եմ ընթերցել 
Ներկայացնել տեսանյութի, ռադիոնյութի կամ պատումի տեսքով

воскресенье, 25 октября 2020 г.

Ուշինարա


Արդար և իմաստուն դատավոր էր Ուշինարան: Մաքուր էին նրա բոլոր խորհուրդները և միայն մերձավորների և հեռավորների համար նվիրված:

Համեստ կյանք ուներ նա իր հոյակապ սրահներում և ճոխ սեղան ու ապաստան ամեն աղքատների և ուխտավորների համար, որ տարի բոլոր դեգերում են Գանգայի սրբազան ափերի և Հիմալայի նվիրական անտառների միջև:

Մի անգամ, երբ նա դահլիճում նստած կարդում էր Վեդաները,— սրտապատառ ներս ընկավ մի աղավնի, որին հետապնդում էր սրաթև անգղը:

Սարսափած թռչունը նստավ դատավորի ծնկին և պաշտպանություն աղերսեց:

Անգղը հասավ նրա հետևից: Սակայն Ուշինարան պատսպարել էր արդեն մահապուրծ աղավնուն:

пятница, 16 октября 2020 г.

Պատերազմ և խաղաղություն . ընթերցողական նախագիծ


Ժամանակահատվածը՝ հոկտեմբերի 18-31
Մասնակիցներ՝ 6-7-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝
  • Զարգացնել ընթերցողական հմտություններ
  • Զարգացնել սովորողների վերլուծական-տրամաբանական կարողությունները
  • Հարցերին տարբեր տեսանկյուններից նայելու, զուգադրելու, համեմատելու կարողությունների, աշխարհայացքի ձևավորում
Նախագծի իրականացման ընթացքը