Ռադիո. ուսումնական աշխատանք և ինքնաարտահայտման միջոց

Որպես մայրենիի ուսուցիչ՝ իմ խնդիրը սովորողի խոսքի մշակման և ինքաարտահայտման համար համապատասխան պայմաններ ստեղծելն է: Խոսքի մշակումը և ինքնաարտահայտումը փոխկապակցված են: Սովորողը պետք է կարողանա արտահայտվել, ասել իր մտածածը, բանավիճել, քննարկել, խոսել, պատմել տարբեր երևույթների մասին և այլն: Բոլոր սովորողները չէ, որ կարողանում են այս ամենն անել, բայց սա ամենևին չի նշանակում, որ նրանք չեն կարող կամ ընդունակ չեն: Պետք է սովորողին ինքնաարտահայտվելու և ինքնադրսևորվելու հնարավորություն տալ: Ահա նման մի հնարավորություն է ուսումնական ռադիոն:

2014-2015 ուսումնական տարվա ընթացքում համակարգել և ղեկավարել եմ «Հիմնական» ռադիոն:Բնականաբար, ռադիոթողարկումներն ինձ համար նոր չէին, բայց սովորողներն էին ուրիշ: Իսկ նոր աշխատանք սկսելիս կարևոր է ճանաչել սովորողներին, հասկանալ նրանց հետաքրքրությունները, որպեսզի համագործակցությունն ավելի հեշտ ստացվի: Այս պարագայում ինձ իսկապես օգնության եկավ ռադիոն և դարձավ մեր հետաքրքրությունների գլխավոր առարկան:

Մայիսյան 10-րդ հավաք. ուսումնական բաց պարապմունքներ

Ուսումնական բաց պարապմունքներ .աշխատանքային նախագիծ

Մայիսի 5, երեքշաբթի

09: 20-10:05, Գեղարվեստի դպրոց

Մայրենի

Թումանյանի ,,Մոծակն ու մրջյունը,, թատերական ներկայացման փորձեր Գեղարվեստի դպրոցի բակում: 

Իմ տատը /հատված/

Թե ինչու մանկության տարիների մեծ մասը ես ոչ թե մորս մոտ, այլ տատիս մոտ անցակցրի, այս մասին գրելը երկար կլիներ: Կասեմ միայն, որ շաբաթվա մեջ հազիվ մի երկու օր հյուր գնայի մեր տուն, մնացած ժամանակը ես ապրում էի տատիս մոտ: Մայրս ինձ համար Անուշ էր, տատս՝ մայրիկ, նրանց տունը՝ մայրիկանց տուն: Քեռիս տարվա մեջ միայն ձմռան ամիսներին էր լինում տանը, մնացած ժամանակ նա գյուղ էր գնում և մի կողմից տնտեսությամբ էր զբաղվում, իսկ մյուս կողմից, ինչպես տատս էր ասում ,,դաշնակ կոմիտե էր,,...

  Մայրիկանց տան այգու դռան դիմաց մի վիթխարի այգի կար կանգնած: կնստեր տատս նրա մոտ, կգործեր գուլպա և կպատմեր ինձ զանազան հեքիաթներ:  Հիշում եմ, որ նրա հեքիաթներից մեկը կարողացավ ինձ լացացնել: ,,Զամբիլ-Ֆրոշ,, էր կոչվում այդ զարմանալի հեքիաթը, որի բովանդակությունը, սակայն, չեմ հիշում...

Թումանյան-Աղայան

Ղազարոս Աղայանի և Հովհաննես Թումանյանի միջև ընդհանուր շատ բան կար: Նրանք երկուսն էլ գյուղից են դուրս եկել: Գյուղից փոխադրվում են քաղաք, սակայն մեկը փախչում է հոր տանից, մյուսը, ընդհակառակը, հոր միջոցով փոխադրվում է Ջալալօղլի և ապա՝ Թիֆլիս՝ ուսման ծարավը հագեցնելու համար: Ապա մեկը տպարանից, մյուսը կոնսիստորիայից շարունակում են իրենց սիրելի գրական գործը: Երկուսն էլ քաղաքից են կին առնում, երկուսն էլ ծանրաբեռնված են ընտանիքով. Աղայանը ասպնջական կյանքով է ապրում, Թումանյանը իր մշտական բնակավայրը հաստատում Թիֆլիսում: 
Ղ. Աղայանը կապը գյուղից չի կտրում մինչև իր կյանքի վերջը, գյուղի հոգսերն է քաշում, գյուղում եղած տարիներին նրա տունը դառնում է մի կուլտուրական վայր, որտեղ գյուղացիք լսում են նրա խոսքն ու զրույցը: Հովհաննեսն էլ միշտ կապված էր գյուղին, գնում էր հաճախ գյուղ, օգնում էր գյուղացիներին: Գյուղի ամենածանր օրերին իր համարձակ խոսքով ու գործով հաշտություն է քարոզում հայ, թուրք, վրացի ազգերի միջև: Երկուսն էլ, սիրելով իրենց հարազատ ազգը, անկեղծ սիրում էին հարևան թուրք և վրացի ժողովուրդներին:

Աղայանի մասին. ծանոթ, անծանոթ գլխարկ էր բարձրացնում նրա առաջ

 Ղազարաոս Աղայանի մասին է պատմում Ստ. Զորյանը իր «Հուշերի գրքում»:

Փառահեղ ծերունի էր. բարձրահասակ, թիկնեղ, լայնալանջ, և այդ հպարտ լանջին իջնում էր նրա գեղեցիկ ճերմակ մորուքը, ծածկելով կորովի վիզը: Իսկ գլուխը միշտ հպարտ էր, վե´ր. Նայում էր տիրական հայացքով, ինչպես մի հին նահապետ կամ նախարար, բայց ամեն հանդիպողի նայում էր մտերմաբար, երբեմն իբրև մեծ եղբայր կամ հայր, իսկ հաճախ իբրև ուսուցիչ:

Խոշոր թուխ աչքերում կային մշտավառ, նույնիսկ ցոլուն կայծեր, որ ասես մոգիչ զորություն ունեին, մի զորություն, որն ստիպում է քեզ անտարբեր չլինել դեպ ինքը. դրանից էր թերևս, որ ծանոթ, անծանոթ գլխարկ էր բարձրացնում նրա առաջ:

Անցնում է, ասենք, մի գործակատար կամ վաճառական` երկուսն էլ գլխարկները հանում, բարևում են հարգանքով. անցնում է մի աշակերտ կամ ուսուցիչ` գլխարկ բարձրացնելով, բարևում են խոնարհ ակնածանքով. անցնում է բժիշկ կամ իրավաբան` բարևները սիրալիր են և միշտ հարգալից:

Թվում է` ամբողջ թաղը, նույնիսկ ամբողջ քաղաքը ծանոթ է նրան: Թերևս այդպես է: Բայց ոչ. նրան բարևում են և անծանոթները: Ես ինքս, անձամբ ծանոթ չլինելով Աղայանին, բարևում էի ջանադիր:

Ինչպես կողմնորոշվել տեղանքում

Վստահ եմ ձեզանից շատերը սիրում են անտառում զբոսնել: Բայց արդյոք բոլորը կարող են կողմնորոշվել տեղանքում և գտնել ետդարձի ճանապարհը:

Կողմնորոշվելու ամենահեշտ միջոցը կողմնացույցից օգտվելն է: Կարմիր սլաքը ցույց է տալիս հարավը, կապույտը՝ հյուսիսը, աջ սլաքը՝ արևելքը, ձախ սլաքը՝ արևմուտքը:

Ավելի քան 2 հազար տարի առաջ Չինաստանում կիրառվում էին կողմնացույցեր: Եվրոպայում կողմնացույցը հիշատակվում է 12-րդ դարից սկսած: Այն ջրի մեջ լողացող խցան էր, որի վրա ամրացվում էր մագնիսկան սլաքը:

Ընթերցանություն. Թոմ Սոյերի արկածները

Թոմ Սոյերի արկածները

Հեղինակ՝ Մարկ Տվեն

Հարցեր և առաջադրանքներ/5-րդ դասարան/

Գլուխ առաջին

1. Պատմի՛ր Թոմի մասին, ինչպիսի տղա էր նա, ի՞նչ էր սիրում անել և ի՞նչ չէր սիրում անել:

2. Համառոտ պատմի՛ր Թոմի և փողոցում հանդիպած տղայի կռվի մասին:

Գլուխ երկրորդ

1. Թոմն ինչո՞ւ պիտի հանգստյան օրերին աշխատեր:

2. Ցանկապատը ներկելու աշխատանքը Թոմն ինչպես էր ներկայացնում իր ընկերներին:

3. Ըստ հեղինակի ո՞րն է աշխատանքը և ո՞րն է բավականությունը: Ի՞սկ ըստ քեզ:

Գլուխ երրորդ

1. Ըստ Թոմի պատմի՛ր Անծանոթուհու մասին:

2.Համեմատելով բնութագրի՛ր Թոմին և Սիդին:

Ընթերցանություն /նախագիծ/

Նախագծի մասնակիցներ՝   5-րդ դասարանի սովորողներ

Նախագծի տևողությունը՝     01.04- 10. 05.2015

Նախագծի նպատակն է զարգացնել լրացուցիչ ընթերցանությունը, սովորողների մոտ խթանել հետաքրքրությունը գրականության նկատմամբ, մղել ստեղծագործելու:  

Նախագիծն ընթանալու է երեք փուլով:

Առաջին փուլ

Այս փուլի ընթացքում սովորողները կարդամ են Մարկ Տվենի ,,Թոմ Սոյերի արկածները,,  գիրքը: Գիրքն ընթերցելու են ամբողջ նախագծի ընթացքում, մաս-մաս: Որոշ հատվածներ կքննարեկնք առցանց, մնացածը նախապես կազմված հարցերի միջոցով կքննարկվի դասերի ընթացքում:  Ընթերցանության ավարտից հետո նախագծի մասնակից յուրաքանչյուր սովորող ինքն է ընտրում ինչպես ներկայացնի գրքի ամփոփումը՝ բլոգային վերլուծական նյութ, տեսաֆիլմ, ձայնագրություն, այլ:

Վայրի խնձորենին

Անտառում ապրում էր վայրի խնձորենին: Մի փոքրիկ տղա ամեն օր գալիս էր խնձորենու մոտ, թափված տերևներից պսակ հյուսում, դնում էր գլխին և իրեն պատկերացնումանտառի թագավոր: Տղան խնձոր էր ուտում, կախվում ծառի ճյուղերից և լավ ժամանակ անցկացնում: Անցավ ժամանակ, տղան մեծացավ և սկսեց ուշ-ուշ անտառ գնալ: Մի օր նա գալիս է խնձորենու մոտ:

-Արի՛, փոքրիկ, արի՛ կախվիր իմ ճյուղերից, խաղա ինձ հետ:

-Ես արդեն մեծ եմ, որ ծառ բարձրանամ: Ես ուզում եմ այլ զվարճանքներ, բայց դրանց համար գումար է պետք: Դու ինձ գումար կարո՞ղ ես տալ:

-Ուրախ կլինեի, բայց ես գումար չունեմ: Ես միայն տերև ու միրգ ունեմ: Վերցրու իմ խնձորները, վաճառիր դրանք քաղաքում և դրամ կունենաս:

Տղան այդպես էլ վարվում է: Անցավ ժամանակ, խնձորենին կրկին տխրեց: Եվ երբ մի օր տղան եկավ, նա ուրախությունից դողաց.

Լեզուները

Մի օր, Քսանթոսը ցանկանալով ճաշկերույթ տալ ի պատիվ աշակերտների՝ Եզոպոսին կարգադրեց, որ գնա աշխարհի ամենից լավ բանը գնի շուկայից և համեղ ճաշ պատրաստի:

-Շատ լավ, տե՛ր,-ասաց Եզոպոսը և գնաց:

Ճաշի ժամին յուրաքանչյուր աշակերտի առաջ մի աման լեզու էր դրած:

-Ի՞նչ է սա,- հարցրեց Քսանթոսը զարմացած: 

-Լեզու, տեր իմ:

-Մի՞թե սա է աշխարհի ամենալավ բանը, հիմար,- գոռաց Քսանթոսը:

-Ասացեք, տեր իմ,- պատասխանեց Եզոպոսը,-ի՞նչ կա աշխարհում ավելի լավ , քան լեզուն. լեզուն է հասարակակն կյանքի շաղկապը, ճշմարտության և իմաստության գործիքը, գիտությունների բանալին: Առանց լեզվի ինչպե՞ս կզարգանար ուսումն ու գիտությունը, առանց լեզվի ինչպե՞ս մարդիկ միմյանց պիտի հայտնեին իրենց ուրախությունը կամ վիշտը, իրենց հուզող մտքերը: 

Բոլոր աշակերտները, նրանց հետ նաև Քսանթոսը, հավանություն տվեցին Եզոպոսի բացատրությանը:

Ուժեղ կամք

Մեր ամբողջ դասարանում միայն Ստրադին կարող էր անել այն, ինչ արել է փոքրիկ ֆլորենտացին: Ո՜ւմ մտքով կանցներ նա կդառնա դասարանի ամենալավ աշակերտը: Երբ հայրն առաջին անգամ  նրան դպրոց բերեց այդ ժամանակ նա հագել էր մի ծիծաղելի կանաչ վերարկու, և նրա հայրն ամբողջ դասարանի առաջ ասաց ուսուցչին.

-Իմ տղայի հետ համբերություն է պետք, որովհետև դժվար է գլխի ընկնում: 

Սկզբում բոլորը ծաղրում էին Ստրադիին՝ փայտի գլուխ անվանելով, բայց նա ասաց.

-Կամ կպայթեմ, կամ կհասնեմ  ուզածիս:

Եվ սկսեց կատաղորեն անգիր անել, սովորել գիշեր ու ցերեկ, տանը, դպրոցում, փողոցում, ատամներն ու բռունցքները սեղմած: 

Սկզբում դժվար էր հասկանում, շատ սխալներ անում, իսկ այժm լուծում է խնդիրները, ճիշտ գրում և առանց կմկմալու պատասխանում դասերը: Նա կարդում էր աչքով ընկած ամեն ինչ: Արդեն մի փոքրիկ գրադարան է կազմել և մի անգամ, երբ տրամադրությունը լավ էր, ասաց, որ ինձ կտանի իրենց տուն ու ցույց կտա գրադարանը:

Խեղճ Ստրադի, ո՜վ գիտի՝ ինչքան շատ է աշխատել:

Առաջադրանք 1

1. Կարդա՛ և պատասխանիր՛ հարցերին:

                    Ամենալավ վկայականը

Մի վաճառական հայտարարել էր, թե իր խանութի համար աշակերտ է հարկավոր:
Շատերը եկան, և վաճառականն ընտրեց մեկին:
- Ինչո՞ւ ընտրեցիր հենց դրան,-հարցրեց ընկերը,- չէ՞ որ ուրիշները հրաշալի վկայականներ ունեին, իսկ դու նրանց չընտրեցիր: Իսկ հենց դա ոչ մի վկայական չուներ:

-Սխալվում ես,-ասաց վաճառականը,-այս տղան շատ վկայականներ ուներ: Սենյակ մտնելուց առաջ ոտքերը սրբեց և դուռը ծածկեց անաղմուկ: Ուրեմն մաքրասեր է ու կարգապահ: Աթոռից վեր կացավ ու տեղը տվեց տարեց մարդուն: Ուրեմն բարեսիրտ է և հարգում է հասակավորին: Դեռ շեմքին` գլխարկը հանեց և կտրուկ պատասխաններ էր տալիս իմ հարցերին, ուրեմն քաղաքավարի է ու աչքաբաց: Կռացավ, վերցրեց հատակի գիրքը, որ ես դիտմամբ էի դրել հատակին, մինչդեռ ուրիշները շրջանցում էին: Հանգիստ սպասում էր իր հերթին՝ չաշխատելով ուրիշներից առաջ ընկնել, ուրեմն` կրթված տղա է: Զգեստները, երեսն ու ձեռքերը մաքուր էին: Ի՞նչ ես կարծում, այս ամենը ամենալավ վկայականները չէի՞ն....

1. Քո կարծիքով ինչպիսի ստեղծագործություն է սա՝ առակ, պատմվածք, հեքիաթ, այլ: Պատասխանդ ներկայացրու գրավոր և հիմնավորիր:

Դասավանդողի շուրջտարյա դպրոց. աշխատանքի ամփոփում, առաջարկություններ

2014-2015 ուսումնական տարվա իմ աշխատանքային ծրագրի /4-րդ դասարան, 5-րդ դասարան/ վրա աշխատել եմ ամառվա ընթացքում: Հրապարակել եմ իմ բլոգում՝  մինչև ուսումնական պարապմունքների սկսվելը:  Ծրագրերը կազմելիս հիմնվել եմ կրթահամալիրի ուսումնական օրացույցի վրա, հաշվի եմ առել նաև հանրակրթական պարտադիր ծրագիրը, անցած տարիների դասավանդման փորձը: Մայրենի լեզվի ուսուցումն իրականացվում է ուսումնական նախագծերի միջոցով, որոնք տեղադրված են իմ բլոգում: Ահա նախագծերից մեկը՝ ,,Կարդում ենք...,,

Սովորողները ստացել են նախագծային առաջադրանքներ , կատարել են վերլուծություններ, պատրաստել ֆիլմեր, ռադիոնյութեր, արդյունքները հրապարակված են բլոգներում:  Իրականացրել ենք մի շարք հայրենագիտական նախագծեր, կատարել թարգմանություններ,  պատրաստել ռադիոհաղորդումներ:

Կարդում ենք Չարենց

                                                        Նախագծի տևողությունը՝ մարտի 2-13

Նախագծի մասնակիցներ 4-5-րդ դասարանի սովորողներ

Նախագծի նպատակը

• Չարենցի ստեղծագործությունների քննարկման, վերլուծման միջոցով սովորողների մոտ զարգացնել վերլուծական-ստեղծագործական-քննադատական մտածողություն:
• Տեքստային աշխատանք կատարելու հմտությունների զարգացում:
• Հետազոտական աշխատանքի  իրականացում:
• Մեդիահմտությունների զարգացում՝ ֆիլմեր և տեսանյութեր պատրաստելու միջոցով:
• Մեդիափաթեթի, աուդիոգրքի, videoart-երի ստեղծում: 

Ուսումնական պարապմունք. նկարագրություն

02.03.2015

Դասի թեման՝ Չարենցի բանաստեղծությունները

Սովորողները բաժանվում են խմբերի: 

Էլեկտրոնային նկարազարդ ընթերցարանի ստեղծում:

Արզումանյան Տիգրանը, Ադամյան Վանիկը ստեղծում են Չարենցյան բանաստեղծությունների նկարազարդ էլեկտրոնային ընթերցարան /հարցարանով, բառարանով և այլն/:

Մյուս սովորողները էլի բաժանվում են խմբերի : Մի խմբում երեք սովորող:  Իրենց ցանկությամբ կրթահամալիրի ուսուցիչների բլոգներում և ենթակայքերում փնտրում են նյութեր Չարենցի մասին: Նարանց տրվում է 15 րոպե ժամանակ, որից հետո յուրաքանչյուր խումբ ներկայացնում է իր արած աշխատանքը: 

Խմբերի արված աշխատանքը ձայնագրվում է և ստեղծվում է ռադիոնյութ  ,,Չարենցյան մտորումներ,, վերնագրով: