воскресенье, 21 июля 2013 г.

Փոքրիկ Վեներա: Երկու տարեկան

Երեկ ես երկար նստեցի հայելու առաջ: Ես ծամածռություններ  էի անում, բայց նույնիսկ  այդ ժամանակ ես ինձ դուր եմ գալիս: Ծնողներս ինձ հագցրել են փափուկ վարդագույն տակդիր: Նրանք ասում են դա հագցրել են, որ ես դրանց մեջ <<չիշա>> և <<քաքա>> անեմ: Չեմ հասկանում, թե նրանք ինչ են ասում: Ես հրացնում եմ. << Ի՞նչ է պիպին>>, և մայրիկը ինձ ցույց է տալիս, ես նայում եմ դեղին հեղուկին: Նրանից հոտ եմ քաշում: Տհաճ է: Ինչպես կարող է այսպսի գեղեցիկ մարմնից, որ ես ունեմ, հեղուկ հոսել, որն այդքան վատ հոտ ունի: Ես զայրանում եմ: Դա այնպես անարդար է: Եվ հետո,  ինչքան ստորացուցիչ է հագնել այդ տակդիրները:
Երևում է բոլոր մարդիկ առանց բացառության <<չիշա>>  և  <<քաքա>>  են անում: Համենայն դեպս այդպես են ասում հայրիկը մայրիկի հետ, բայց ես նրանց չեմ հավատում: Երևի թե կան այնպիսինները, ովքեր այդ աղետից ազատված են:
Գլուխս ցավում է:

Փոքրիկ Ժակ: Երկու տարեկան

Այսօր ծնողներս տանը չեն, իսկ  դայակս գնաց ծխելու և խոսում է հեռախոսով պատշգամբում: Ճանապարհը ազատ է: Ուղղությունը դեպի խոհանոց: Սա հիանալի վայր է, որը ես միշտ ցանկացել եմ ավելի լավ ճանաչել: Այստեղ շատ լույսեր  կան , որոնք առկայծում են: Կան սպիտակներ, կարմիրներ և  նույնիսկ կանաչներ: Այստեղ ներշնչում ես շաքարի և կաթի բույրը,  ապխտածների և տաք շոկոլադի հոտը: Այդ օրերին  ես մշտապես հոտ եմ քաշում: Բացի այդ ես դարձել եմ մագլցելու մասնագետ:
Դե ինչ, այդ ի՞նչ է վերևում:
Բարեբախտաբար, վառարանի մոտ աթոռ է դրված: Եթե նրա վրա բարձրանում, կհասնեմ:
Ժակը կարող է վառվել, եթե ձեռքը կաթսային մոտեցնի, որտեղ փլավի համար ջուր է տաքանում:  Նրան պետք է փրկել: Ես միացնում եմ հինգ լծակները:
Բնազդ:
Փորձում եմ դայակի գիտակցության մեջ մտնել. <<Երեխան, երեխան վտանգի մեջ է խոհանոցում>>:

Վերևի աշխարհը

Իմ ոլորտների շնորհիվ ես հետևում եմ հաճախորդներին բոլոր հնարավոր անկյուններում, կարծես թե իմ տնօրինման տակ քսան տեսախցիկ կա: Բավական է մտածել, և ես ստանում եմ  նկարը՝ մեծ պլանով: Իմ ցանկությամբ տեսախցիկները պտտվում են հաճախորդի շուրջը, որպեսզի ավելի լավ ցույց տան երկրորդական կերպարներին, այլ գործառույթները և շրջակա միջավայրը: Ես ղեկավարում եմ ոչ միայն տեսախցիկները և նկարահանման անկյունները, այլ նաև լուսավորությունը:  Ես կարող եմ իմ հերոսներին տեսնել մթության մեջ, հստակ տարբերել նրանց հորդ անձրևի տակ: Ես կարող եմ թափանցել նրանց մարմնի մեջ և տեսնել, թե ինչպես է բաբախում նրանց սիրտը, ինչպես է նրանց ստամոքսը մարսում սնունդը:  Միայն նրանց մտքերն են ինձնից թաքնված:
Ռաուլը չի կիսում իմ խանդավառությունը:
-Սկզբում դա ինձ էլ էր գրգռում: Բայց վերջում ես հասկացա իմ ամբողջ անօգնականությունը:
Նա նայում է Իգորի ոլորտին:
-Հըմ, այնքան էլ հաճելի չէ այս ամենը:

суббота, 20 июля 2013 г.

Հանրագիտարան

Մայրական բնազդ:  Շատերը կարծում են, որ մայրական սերը  բնական և մարդկային զգացմունք է: Դրանից մեծ սուտ  չկա: Տասնիններոդ դարի վերջում  արևմտյան  բուրժուազիային պատկանող կանանց մեծ մասը երեխային տալիս էր ստնտուին և այլևս նրանով չէր զբաղվում:  Գեղջկուհիները առավել ուշադիր չէին: Նրանք շատ ամուր փաթաթում էին երեխաներին, իսկ հետո վառարանի խողովակին շատ մոտ էին կախում, որ չմրսեն: Քանի որ երեխաների մահվան մակարդակը շատ բարձր էր, ծնողները ֆատալիստներ էին և գիտեին, որ իրենց երեխան  պատանեկան տարիքին հասնելու միայն մեկ հնարավորություն ունի երկուսից:
Միայն քսաներորդ դարի սկզբին  կառավարությունը հասկացավ այդ տխրահռչակ  մայրական բնազդի էկոնոմիակական, սոցիալական և ռազմական շահերը: Մասնավորապես, բնակչության թվի կրճատման  ժամանակ սկսեցին հասկանալ, որ դա տեղի է ունենում , քանի որ շատ երեխաներ սոված են մնում, նրանց հետ վատ են վարվում, նրանց ծեծում են: Դրա հետևանքները կարող էին շատ լուրջ լինել երկրի ապագայի համար: Սկսեցին ավելի ուշադրություն դարձնել մարդկանց տեղեկացվածությանը, և քիչ-քիչ բժշկության առաջընթացը մանկական հիվանդությունների ոլորտում թույլ տվեց  ծնողներին ավելի կապավել իրենց երեխաներին՝ չվախենալով նրանց կորցնելուց:  Օրակարգում դրվեց <<մայրական բնազդը>>:

Իգոր: Մեկ տարեկան

Պետք է մայրիկից երկար ապրել:
Ես նրանից  փախչում եմ  լոգարանից, որտեղ նա փորձում է ինձ խեղդել: Ես փախչում եմ մահճակալից, որտեղ նա փորձում է խեղդել ինձ բարձով:
Ես կարողանում եմ փախչել:
Ես գիտեմ, ինչպես  կանխել սպառնալիքները:
Ես կարողանում եմ արթանանալ գիշերը՝ թեթևակի լույսից:  Նուրբ հոտառության շնորհիվ կարողանում եմ զգալ նրա՝ իմ ետևում հայտնվելը:  Կարողանում եմ ճարպիկ և արագ լինել:  Ես սովորում եմ արագ քայլել, որ ավելի լավ փախչեմ:
Վերբեր <<Հրեշտակների կայսրությունը>>
Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Տաթևիկ Աբրահամյանի:

Վեներա: Մեկ տարեկան

Ես ամբողջովին պատված եմ համբույրներով և ուշադրությամբ: Մայրիկը չի դադարում կրկնել, որ ես ամենագեղեցիկ աղջիկն եմ աշխարհում: Ես ինձ տեսել եմ հայելու մեջ և, իսկապես, ես հիանալի եմ: Ես ունեմ երկար սև մազեր, մաշկս մեղրի գույն է և մետաքսի պես նուրբ, իսկ աչքերս բաց կանաչ են:  Ի տարբերություն մյուս երեխաների,  ես ծնվել եմ առանց կնճռոտվելու: Ինչպես մայրիկը բացատրեց, դա նրա համար, որ ես ինքս դուրս եկա միանգամից հենց նրա փորից, և նա նույնիսկ ստիպված չեղավ ինձ հրել:
 Բացի դրանից ինձ ներկայացրին մի տարիքով պարոնի ՝ մայրիկի հայրիկին:  Նրանք նրան անվանում են <<հայրիկ>>: Հայրիկն  անհանգստացնում է ինձ թաց համբույրներով:  Ատում եմ թաց համբույրները: Նա ինձ ընդհանրապես չի սիրում, եթե նման զզվելի բաներ է անում:

Ժակ: Մեկ տարեկան

Ես ապրում եմ երեխայի կյանքով:
Ինձ դուր չի գալիս, որ ծնողներս բռնում են իմ ձեռքերի տակից, ինձ դուր է գալիս, երբ բռնում են ազդրերիցս և ես կարողանում եմ նստել նրանց ձեռքերին:
Հայրիկը հաճախ է ինձ օդ թռցնում:  Ես կարող եմ խփվել առաստաղին: Դրանից ես վախենում եմ: Ինչո՞ւ են հայրերը կարծում, որ երեխաներին պետք է շպրտել օդ:
Ամեն ինչ ինձ անհանգստացնում է:  Ես ուզում եմ թաքնվել վերմակի տակ ու, որ ինձ հանգիստ թողնեն:
Ինձ ներկայացրեցին մի աղջկա և ասացին, որ նա իմ քույրն է: Ինչպես երևում է, նա ուրախ է ինձ տեսնել, քանի որ անընդհատ տարբեր իրեր է խցկում բերանս և ասում . << Ահա, փոքրի'կ, պետք է ուտել>>: Նա ինձ իր տիկնիկի  սայլակն է մցնում և վազում է ամբողջ տնով ու գոռում. <<Փոքրիկը կեղտոտվել է, նրան պետք է լողացնել և աչքերը  լվանալ օճառահեղուկով>>:

пятница, 19 июля 2013 г.

Հաճախորդների ղեկավարումը

Էդմոն Ուելսը սպասում է ինձ Շափյուղյա դռան մոտ: Նա մի փոքր աղավաղվում է Ռաուլի տեսնելով՝  հասկանալով, որ այդ անսովոր հրեշտակը ուղեկցել է ինձ Երկիր: Բայց քանի որ Ուելսը նրա հրեշտակ-ուսուցիչը չէ, զգուշանում է:
-Դե՛,  ինչպես անցան մկրտությունները,- հարցնում է նա, կարծես ոչինչ էլ չի եղել:
-Առանց խնդիրների:
Էդմոն Ուելսը առաջարկում է գնալ հարավ-արևմտյան գոտի: Մեր շուրջը այլ հրեշտակներ են զրուցում միմյանց հետ, իմնչպես զույգ ծիծեռնակներ: Իմ ուսուցիչը բացում է ձեռքերը և կտրուկ շրջվում է ձախ, ես հետևում եմ նրան:
-Ժամանակն է եկել սովորեցնել քեզ քո անմիջական գործը:
Նա սարերի վրա հանգիստ տարածություն է գտնում և մենք վայրէջք ենք կատարում:

Հանրագիտարան

Հղիություն: Մարդու զարգացման  շրջանը պետք է շարունակվի տասնութ ամիս, որպեսզի համարվի ավարտված:  Բայց իրականում անհրաժեշտ է ինը ամիս, որպեսզի նա դուրս գա մայրական մարմնից, քանի որ նրա գլուխն արդեն չափազանց մեծ է, և եթե էլի շարունակի մնալ, այն կդառան չափից դուրս մեծ և չի կարողանա դուրս գալ մոր մարմնից: Հրացանին սխալ պարկուճ  ընտրել պես:
Նշանակում է, սաղմը թողնում  է մոր փորը դեռ ամբողջովին չձևավորված: Դրա հետևանքը հանդիասնում է կյանքի ինը ամիս մոր մեջ  և ինը ամիսը նրանից դուրս ապրելու անհրաժեշտությունը:
Մանկան  աճման  այդ շատ պատասխանատու շրջանը պետք է ուղեկցվի մոր մշտական ներկայությամբ: Ծնողները պետք է նրա համար երևակայական փոր ստեղծեն, որտեղ նորածինը իրեն կզգա ավելի պաշտպանված, սիրված, ցանկալի, կարծես նա դեռևս ամբողջությամբ չի ծնվել:

Իգորի ծնունդը

Նշանակում է ես ծնվում եմ:
Ես հիշում եմ, որ աստղագնաց էի: Հիշում եմ եմ իմ  հուսահատությունը:
Մենք հիմա Իգորի կողքին ենք: Նա նույնպես նյարդայնանում է: Վերհիշում է անցյալ կյանքը և ստացած վնասվածքները: Ես օգնության եմ հասնում և միանգամից դնում եմ հրեշտակի նշանը: <<Սըը, մոռացիր անցյալը>>: Նա չի ցանկանում հանգսատանալ: Ես ավելի ուժեղ եմ սեղմում, և ավելի վատ, եթե նրա փոսիկը խորը լինի: Նա վերջապես մի փոքր հանգստանում է:
Մայրիկը ուշաթափվել է փողոցում: Այն պահից սկսած, ինչ նա ուշադրություն չի դարձնում ախտանշաններին, դա անսպասել չէր: Սրտխառնուք: Գլխապտույտ: Ամեն անգամ որպես պատիժ ինձ ծեծում էին: Կարծես թե ես էի մեղավոր:

Վեներայի ծնունդը

Ես վերհիշում եմ նախկին գոյությունս: Ես հարուստ և ուժեղ չինացի վաճառական էի: Ճամփորդում էի իմ ծառանների հետ: Մեր վրա հարձակվեցին ավազակները: Նրանք ամեն ինչ վերցրեցին, իսկ հետո ստիպեցին ինձ սեփական գերեզմանս փորել և հրեցին դրա մեջ:  Ես աղաչում էի նրանց ինձ գոնե ողջ թողնել:  Նրանք ինձ մոտ շպրտեցին աղախիններից մեկին .<<Բռնի՛ր, թողնում ենք քեզ, զվարճացիր>>: Հետո նրանք մեր վրա հող լցրին: Հողը լցվել էր աչքերիս մեջ:  Աղախինը խեղդվեց առաջինը, և ես զգում էի, թե ինչպես է կյանքը լքում նրա մարմինը: Ես փորձում է դուրս գալ, ձեռքերով փորում էի հողը, բայց  չափազանց գեր էի, որ ազատվեի:  Չափից դուրս համեղ ուտեստներ…
Ես խեղդվում եմ: Ես տանել չեմ կարողանում այս սարսափելի գերությունը:  Բացում եմ աչքերս: Երբ ես չինացի վաճառական էի, մեռա սև տարածության մեջ:  Ես նորից բացում եմ աչքերս կարմիր գույն ունեցող տարածությունում:  Ես դեռևս բանտում եմ: Եվ կողքիս նորից դիակ է:

четверг, 18 июля 2013 г.

Աթաբեկ Խնկոյան /նախագիծ/

                                                                                                                                               նախագիծ
Աթաբեկ Խնկոյան

Նախագծի տևողությունը ՝ հոկտեմբերի  17-23:
Նախագծի նպատակն է ուսումնասիրել Աթաբեկ Խնկոյանի կյանքը և ստեղծագործությունը, կազմել մեդիափաթեթ:
Սովորողի մոտ զարգացնել վերլուծական-ստեղծագործական մտածողություն:
Տեքստային աշխատանք կատարելու հմտությունների զարգացում:


Առաջադրանքի տեսակները
Հետազոտական աշխատանք
Ընթերցանություն
Խմբային աշխատանք
Տեղեկատվության որոնում համացանցից, հանրագիտարաններից, գրքերից:
Որոնողական աշխատանք նախագծի թեմայով և  աշխատանքի վերջնական արդյունքի ներկայացում:

воскресенье, 14 июля 2013 г.

Մայրենի լեզվի ծրագիր /5-6-րդ դասարաններ/

5-6-րդ դասարաններում  մայրենի առարկայի դասավանդման խնդիրներն են 


ա.սովորողի գրավոր և բանավոր ճիշտ խոսքի և հստակ          արտահայտման անհրաժեշտ հմտությունների  
մշակում
           բ. խոսքային ինքնարտահայտման կարողության                             պահպանում և ամրապնդում
     գ. լեզվազգացողության և լեզվամտածողության 
                  զարգացում    
     գ.ստեղծագործական,  քննադատական, 
            տրամաբանական, նկարագրական, վերլուծական  
          մտածողության                զարգացում
     դ. անհատական, խմբային աշխատանքների 
                   կազմակերպում
     ե. համագործակցային կարողությունների ձեռքբերում
    զ. իմացածը ամբողջացնելու, սովորածը կիրառելու   
հ                                   հմտություն
    է. ինքնակրթության միջավայրի ստեղծում
    Թ.·ñ³·ÇïáõÃÛ³Ý áõëáõóáõÙ, ³ÝëË³É áõ í³ñÅ ·ñ»Éáõ ¨ ϳñ¹³Éáõ ÑÙïáõÃÛáõÝÝ»ñÇ Ó¨³íáñáõÙ
    Ժ.µ³é³å³ß³ñÇ Ñ³ñëï³óáõÙ

суббота, 13 июля 2013 г.

Ուղիղ գիծ

Մի օր Աքբար թագավորը ուղիղ գիծ գծեց և հարցրեց իր նախարարներին:
-Ինչպես այս գիծը կարճացնել՝ առանց նրան դիպչելու:
Բիրբալը համարվում էր  թագավորության ամենաիմաստուն մարդը: Նա մոտեցավ և այդ գծի կողքը մի որիշ գիծ գծեց, բայց ավելի երկար: Դրանով նա նսեմացրեց առաջինի արժանիքները:
Հնդկական առակ
Ռուսերենից թարգմանությունը՝ Տաթևիկ Աբրահամյանի:
Աղբյուրը:

пятница, 12 июля 2013 г.

Ժակի ծնունդը

   Նշանակում է, ես ծնվում եմ:
Սկզբում ես տեսնում եմ կուրացնող լույս գետնանցումի վերջում:
Ինձ հրում են: Ինձ քաշում են:
Ես հիշում եմ նախկին կյանքս: Ես հնդկացի եմ եղել, որին կախել են ոսկի որոնողները: Իմ վերջին միտքն էր <<Չի կարելի ինձ սապանել հենց այսպես` ոտքերս հողից վերև>>: Նրանք ինձ կախեցին: Ես խեղդվեցի, ես խեղդվեցի:
Արագ: Ռաուլն ասում է, որ ես շտապեմ: Նա բացատրում է, որ պետք է նրան տալ <<հրեշտակի համբույր>>:
Վերջին մարտի կերպարները դրոշմվում են իմ ուղեղում: Մեր նետերը նրանց գնդակների դեմ: Մեր աղեղները նրանց զենքերի դեմ: Վրանները կրակի մեջ են: Ինձ բռնում են: Իմ հյուսքերը կտրում են և վզիս հագցնում են  օղակը:

Թռիչք դեպի Երկիր

Մենք անցնում ենք կապույտ Շափյուղյա դռան միջով:
Զգույշ, որպեսզի հրեշտակապետները չնկատեն, հասնում ենք  Ստիքսին և շարժվում ենք նրա երկայնքով: Մենք կտրում անցնում ենք մեռածների մայրցամաքի յոթ տարածքները,  դուրս ենք գալիս կենտրոնական մասից, մտնում ենք մութ տիեզերքի մեջ և թռչում ենք դեպի Երկիր: Հրեշտակ լինելով ավելի արագ ենք գնում, քան մահացած: Ինձ թվում է, որ ես թռչում եմ լույսի արագությանը մոտ արագությամբ:  Շուտով մենք հեռվու սկսում ենք տարբերել հարազատ մոլորակը: Մենք դուրս ենք գալիս մթնոլորտ՝ փոքրիկ երկնաքարերի հետ միաժամանակ, որոնք այրվում են նրա մեջ և որոնց մարդիկ անվանում են ընկնող աստղեր:

Հանրագիտարան

Իրավախախտիչ: Հասարակությանը անհրաժեշտ են իրավախախտիչները:  Հասարակությունը օրենքներ է սահմանում, որպեսզի դրանք խախտեն: Եթե բոլորը հարգեն սահմանված օրենքները և ենթակվեն նորմերին՝  նորմալ դպրոցական կրթություն, նորմալ աշխատանք, նորմալ քաղաքացիություն, նորմալ սպառում, ապա ամբողջ հասարակությունը կդառնա  <<նորմալ>>  և կհայտնվի լճացման մեջ:
Հենց որ իրավախախտիչներին հայտնաբերում են, նրանց անհապաղ հանձնում են և արտաքսում: Բայց ինչքան զարգանում է հասարակությունը, այնքան ավելի շատ է նա իրենից թույն թողնում, որը ստիպում է նրան արտադրել հակամարմին: Այսպիսով, նրանք  սովորում են թռչել ավելի բարձր արգելքների վրայով:

,,Յոթի,, հանելուկը

Ռաուլն ինձ տանում է ծեր տիկին հրեշտակի մոտ, որին ես գիտեմ թերթերի նկարներից: Մայր Թերեզան է:
-Երկրի վրա նա ընդամենը մեծահոգություն էր ուսումնասիրում: Սրբերի սուրբն է: Եվ ինչ, նրա մոտ արդեն հաճախորդների չորրորդ շարքն է, և նա այդպես էլ ոչինչ չի կարողանում անել: Այնպես որ, եթե մայր Թերեզան չի կարողացել դառնալ 7, ուրեմն ոչ ոք չի կարող:
Տատիկը իսկապես  շփոթված է թվում:  Նայում է իր ոլորտներին և անընդհատ ոչ բարձր վանկարկումներ  անում: Կարծես թե իսկապես խաշվել է՝ եփված ձվերը կաթսայից հանելուց:
-Էդմոն Ուելսը ասում է, որ մենք կյանքում ընդհարվում ենք միայն այն  խնդիրներին, որոնք պատրաստ ենք լուծել:
Ռաուլը կառուցում է նողկալի ական:
-Մտածում ես դու ամեն ինչ հասկացար: Մենք նույնիսկ բավական գիտակցություն չունենք, որ գնահատենք սեփական անիրազեկությունը: